Werkmap fonologisch en fonemisch bewustzijn

Een sterke leesstart voor álle kleuters
Met doelgericht werken aan klanken, letters en taalvaardigheid in groep 1 en 2 kan je een stevige basis leggen voor leren lezen. Maar verlies het spel daarbij niet uit het oog!

“Activiteiten die werken in de kring, doorwerken in de hoeken én meegaan naar buiten.”

Deze uitgebreid herziene werkmap ondersteunt leerkrachten daarbij.
(De vorige versie: Werkmap fonemisch bewustzijn, Mariët Förrer, Monica de Wit en Susanne Huijbregts, 2019.)

De werkmap in het kort

• Aansluiting op de nieuwe kerndoelen Nederlands (2025).
• Een heldere doorgaande leerlijn: van fonologisch bewustzijn naar fonemisch bewustzijn en letterkennis.
• Expliciete aandacht voor ‘Oracy’ (mondelinge taalvaardigheid) als fundament voor leren en lezen.
  (Je kunt hierover meer lezen bij de uitgave Oracy, de kracht van spreken, denken en luisteren of via CPS.nl/oracy.)
• Gericht op kansengelijkheid: een sterke basis voor iedere leerling.
• Concreet uitgewerkte activiteiten met heldere doelen en instructieaanwijzingen.
• Werkvormen passend bij jonge kinderen: in de kring, hoeken, spel en bewegend leren (buiten en speelzaal).
• Aandacht voor alle leerlingen, inclusief taalsterke kleuters.

Heldere achtergrond en veel activiteiten
Deze werkmap biedt je een rijk en gevarieerd aanbod aan korte, speelse en doelgerichte activiteiten waarmee je dagelijks werkt aan klanken, woorden en letters. In de kring, spelenderwijs in de hoeken, bewegend in de speelzaal of buiten op het plein: elke activiteit is zo ontworpen dat ontluikende en beginnende geletterdheid begint in doen, ervaren en bewegen.

Je vindt in deze uitgave een krachtige combinatie van heldere achtergrond, zodat je weet waarom je wat doet, en activiteiten die zowel structuur als spel bieden.

Praktisch en direct inzetbaar
De werkmap bevat korte, doelgerichte activiteiten die eenvoudig te integreren zijn in de dagelijkse praktijk. Elke activiteit is voorzien van:

1. duidelijke doelen,
2. concrete instructie,
3. suggesties voor ondersteuning en verdieping.

Zo kun je eenvoudig differentiëren binnen dezelfde activiteit en sluit je aan bij zowel risicoleerlingen als taalsterke kleuters.

Doorgaande lijn
De heldere opbouw van makkelijk naar moeilijk, gekoppeld aan actuele wetenschappelijke inzichten en de nieuwe kerndoelen Nederlands, zorgt voor een stevige doorgaande lijn richting groep 3.

Voor wie
De werkmap is bedoeld voor leerkrachten, intern begeleiders/kwaliteitscoördinatoren, taal-coördinatoren en onderwijsteams in de onderbouw die hun taalonderwijs willen verdiepen en versterken.

Je kunt de map gebruiken als doorlopende aanpak of als praktisch bronnenboek ter inspiratie. Kies wat past bij jouw groep, differentieer waar nodig en herhaal waar het effect heeft. De duidelijke opbouw, concrete doelen, variatie, ondersteuning en verdieping maken het werken met deze map overzichtelijk én effectief.